Particulieren - Kleinschalig wooncomplex realiseren

Bent u 55 jaar of ouder en heeft u weleens nagedacht met wie en waar u oud wilt worden? Bijvoorbeeld met vrienden of gelijkgestemden in een verbouwde boerderij of woonhofje, dichtbij familie en in uw vertrouwde omgeving? Of denkt u er weleens over na om iets op te zetten voor mensen die altijd zorg nodig hebben, zoals een innovatieve woonvorm voor een kleine groep waar steun en zorg gegeven kan worden? Open voor aanvragen De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 6 januari 2026 Bent u 55 jaar of ouder en heeft u weleens nagedacht met wie en waar u oud wilt worden? Bijvoorbeeld met vrienden of gelijkgestemden in een verbouwde boerderij of woonhofje, dichtbij familie en in uw vertrouwde omgeving? Of denkt u er weleens over na om iets op te zetten voor mensen die altijd zorg nodig hebben, zoals een innovatieve woonvorm voor een kleine groep waar steun en zorg gegeven kan worden? Geschikte woningen Over 10 jaar telt Nederland 800.000 meer ouderen dan nu. Veel 55-plussers wonen in een woning waar ze met kinderen woonden, maar die nu te groot is. Of in een woning die niet meer passend is, omdat ze minder goed ter been zijn. Een groot deel van hen zoekt op de termijn in hun eigen omgeving een nieuwe en beter passende woning. Het liefst waarbij ze omringd worden door anderen, zoals vrienden of kennissen.  Op dit moment zijn er te weinig van dit soort woningen. Mogelijk blijft ook in de toekomst de keuze beperkt. Om die reden is het verstandig dat 55-plussers op tijd nadenken over de manier waarop ze later willen wonen én wat ze hier zelf in kunnen betekenen. Naast 55-plussers is er ook een groeiende groep mensen met een structurele zorgvraag die behoefte hebben aan levensloopbestendige of woningen die makkelijk te veranderen zijn. Ook voor hen zijn er te weinig of niet goed passende woningen. Zo komen er steeds meer initiatiefnemers die willen zorgen voor een (beter passende) woonvorm voor deze groep mensen.  Zelf woningen realiseren Overweeg om samen met vrienden of gelijkgestemden een kleinschalig wooncomplex te realiseren. Door zelf het initiatief te nemen, heeft u meer vrijheid om te kiezen hoe, waar en met wie u woont en wanneer u verhuist. Deze keuzes worden dan niet voor u gemaakt. Door zelf een woonvorm te realiseren bent u bovendien niet afhankelijk van het lokale aanbod. Zo houdt u meer regie over uw leven en kunt u blijvend genieten van de dingen die u plezier geven. Een kleinschalig wooncomplex maakt het mogelijk voor particulieren om omringd door vrienden of gelijkgestemden in één gebouw of in losse huizen te wonen, zonder privacy te verliezen. Vaak zijn de woningen levensloopbestendig. In en rond het gebouw kunnen er ruimtes en voorzieningen gerealiseerd worden om te delen. Bijvoorbeeld een gemeenschappelijke ruimte om elkaar te ontmoeten, een tuin of een fietsenhok.  Op de website van Vereniging Eigen Huis is allerlei informatie te vinden over langer zelfstandig wonen, zoals een overzicht van de verschillende vormen van gemeenschappelijk wonen voor 55-plussers. De Landelijke Vereniging Gemeenschappelijk wonen van Ouderen (LVGO) biedt starters veel informatie over wat gemeenschappelijk wonen inhoudt en wat er allemaal bij komt kijken. Ook geldt dit voor personen uit het netwerk (zoals familie) van mensen met een structurele zorgvraag: denk eens met mensen in uw omgeving na over het zelf realiseren van een kleinschalig wooncomplex. U hebt dan meer regie over hoe de woning en zorgvoorzieningen eruit zien en geregeld worden.  Waarmee moet u rekening houden? Zelf een woonproject realiseren is helaas niet gemakkelijk. Houdt u er rekening mee dat het hele traject gemiddeld 6 tot 8 jaar duurt en dat u tegen obstakels aanloopt tijdens het proces. U neemt niet alleen beslissingen over de woonvorm, maar ook over het bouwproces zelf. Een groot doorzettingsvermogen en sterk geloof in uw plan zijn onmisbaar.  Voor zowel particulieren (55-plussers) die voor zichzelf of voor particulieren die voor mensen met een structurele zorgvraag een woonvorm willen realiseren is het verstandig een procesbegeleider in te schakelen. Deze helpt bij alle stappen, van het creëren van een groep bewoners tot aan het regelen van de bouw. Stimuleringsregeling en stappenplan Met de subsidie van de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg (SWZ) kunt u de haalbaarheid van de plannen voor uw project laten onderzoeken, als u een locatie heeft. Deze stap is belangrijk omdat het de uitvoerbaarheid van het project op orde brengt. In onderstaand stappenplan vertellen we u meer over het proces dat bij het zelf realiseren van een wooncomplex komt kijken en hoe en wanneer u de subsidie aanvraagt.  Hoe gaat u van start? Stap 1: lees u in over woongemeenschappen Particulieren 55-plussers:  Wat betekent het om in een woongemeenschap te wonen? Welke vormen bestaan er? Waar moet u allemaal rekening mee houden? De website van de LVGO helpt u op weg. Weet u nog niet of een gezamenlijke woonvorm wat voor u is? Vul de vragenlijst van de LVGO in en ontdek welke wensen en persoonlijke eigenschappen bijdragen aan een geschikte 'match'.  Voor (nieuwe) initiatiefnemers kan het erg prettig zijn om in gesprek te gaan met anderen die al verder zijn. Om inspiratie op te doen, advies te vragen of te leren van andermans fouten en successen. Verderop op deze pagina delen we de websites van een aantal initiatieven.  Wilt u een woonvorm voor mensen met een structurele zorgvraag realiseren? Op dit moment hebben wij helaas geen zicht op een (online) plek waar voorbeelden te vinden zijn. Stap 2: deel samen ideeën Ziet u het idee zitten om een gemeenschappelijke woonvorm te realiseren? Nodig mensen uit waarmee u zou willen wonen en bespreek samen de wensen en ideeën. Wilt u een woonvorm voor mensen met een structurele zorgvraag realiseren, ga dan om tafel met uw samenwerkingspartners en bedenk waar de woonvorm aan moet voldoen. Stap 3: zet het op papier Lijkt het u echt wat? Zet samen met uw nieuwe buren of samenwerkingspartners de gezamenlijke uitgangpunten op papier voor de te realiseren woonvorm. Tijdens de looptijd van het project bieden deze uitgangspunten duidelijkheid en houvast. Let op: tijdens het project kan er weleens wat veranderen. Dit vraagt enige flexibiliteit en dus is het belangrijk om hier vooraf rekening mee te houden.  Voor particulieren 55-plussers: op de website van LVGO vindt u praktische handreikingen om u op weg te helpen. Bijvoorbeeld: hoe krijgt u iedereen op één lijn en waaraan kunt u denken bij de oprichting? Stap 4: richt een stichting/vereniging op Wanneer u een prettige groep nieuwe buren of samenwerkingspartners hebt verzameld, richt u een stichting of vereniging op. Voor deze rechtsvorm bent u tussen de € 400 en € 1.000 kwijt aan notariskosten. Stap 5: zoek een locatie en zoek contact met de gemeente Situatie 1 Bent u eigenaar van de locatie? Ga dan naar situatie 2. Heeft u nog geen geschikte locatie? Wees creatief: zoek bijvoorbeeld naar leegstaande scholen, gebouwen of kerken. U kunt bij de gemeente navragen waar het gebouw in beheer is. Wellicht is het beschikbaar voor uw plan. Overleg daarover met de gemeenteambtenaar die zich bezighoudt met de 'woonzorgvisie' van de gemeente: Is het gebouw of de grond in beheer van de gemeente? En is het beschikbaar voor uw plan? Laat de gemeente dit in een officiële brief van burgemeester en wethouders vastleggen. Dit document heeft u later nodig voor het aanvragen van de subsidie. Is het gebouw of de grond niet in beheer van de gemeente? Vraag dan om een officiële brief van burgemeester en wethouders waarin bevestigd wordt dat zij zich samen met u gaan inspannen om deze locatie beschikbaar te stellen voor een 'woonzorgarrangement-functie'. Situatie 2 Bent u eigenaar van de locatie? Wanneer u in aanmerking wilt komen voor subsidie die wij verlenen dan is het belangrijk het eigendomsbewijs mee te sturen.  Let op: om voor de subsidie die wij verlenen in aanmerking te komen, mag deze officiële brief van de gemeente niet ouder zijn dan één jaar. Tip: is dit hele onderwerp nieuw voor u? Neem dan een procesbegeleider in de arm. Lees daarover meer op Keuze voor een procesbegeleider SWZ. Stap 6: onderzoek de haalbaarheid van uw project De haalbaarheid van het project echt grondig onderzoeken, met een gespecialiseerd bureau, doet u met financiële ondersteuning van de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg (SWZ). Check de voorwa