Natuurschoonwet 1928 (NSW): Voorwaarden

U kunt uw landgoed op verschillende manieren laten rangschikken onder de Natuurschoonwet 1928 (NSW). Daarvoor zijn voorwaarden. Bijvoorbeeld voor de grootte van het gebied. En voor de hoeveelheid houtopstanden (bijvoorbeeld bos) of natuurterreinen. Wilt u het landgoed openstellen voor publiek? Hiervoor zijn extra voorwaarden. Open voor aanvragen De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 4 februari 2025 U kunt uw landgoed op verschillende manieren laten rangschikken onder de Natuurschoonwet 1928 (NSW). Daarvoor zijn voorwaarden. Bijvoorbeeld voor de grootte van het gebied. En voor de hoeveelheid houtopstanden (bijvoorbeeld bos) of natuurterreinen. Wilt u het landgoed openstellen voor publiek? Hiervoor zijn extra voorwaarden. Blijf op de hoogte via e-mail Soorten NSW-rangschikkingen Er zijn verschillende soorten rangschikkingen mogelijk. U kunt uw landgoed laten rangschikken: als zelfstandig landgoed; door een samenwerkrangschikking (samen met de buren); door een aanleunrangschikking (aansluiten bij de buren); als historische buitenplaats of een deel daarvan. Hieronder leggen we de verschillende mogelijkheden kort aan u uit. Wilt u meer weten over alle voorwaarden? Lees dan de brochure Rangschikking als landgoed – Voorwaarden. Hierin staan ook verschillende beslisbomen. U kunt die gebruiken om te bepalen of uw landgoed aan de voorwaarden voldoet. U vindt deze brochure bij Meer weten?. Zelfstandig landgoed Uw landgoed is een aaneengesloten gebied van minimaal 5 hectare groot. Loopt er een weg, dijk, spoor of waterloop door het gebied heen? Dan hoeft dat geen probleem te zijn. Daarnaast bestaat uw landgoed voor minimaal 30% uit houtopstanden of natuurterreinen. Een combinatie hiervan is ook mogelijk. Wat telt mee voor de oppervlakte? Er zijn voorwaarden voor welke terreinen en opstallen wel en niet meetellen voor de rangschikking. Telt een terrein mee? Dan mag u dit ook meetellen voor de oppervlakte. Wilt u weten welke terreinen en opstallen meetellen? Kijk dan in de brochure Rangschikking als landgoed – Voorwaarden. Samenwerkrangschikking Grenst uw landgoed aan een ander landgoed, dat ook nog niet onder de NSW is gerangschikt? Dan kunt u kiezen voor een samenwerking met de buren. We noemen dit een samenwerkrangschikking. Hiervoor voldoet u aan deze voorwaarden: Beide landgoederen zijn tussen de 1 en 5 hectare groot. De landgoederen vormen samen een aaneengesloten gebied van minimaal 5 hectare. Tussen beide landgoederen is een nauwe historische band. Bijvoorbeeld doordat deze lang dezelfde eigenaar hadden. Of doordat de eigenaren het beheer al jaren samen doen. U kunt de nauwe band bijvoorbeeld laten zien met gegevens uit historische bronnen, wetenschappelijke literatuur, akten of overeenkomsten. U stuurt dit als bewijs mee met uw aanvraag. Beide landgoederen bestaan voor minimaal 50% uit houtopstanden of natuurterreinen. Een combinatie is ook mogelijk.  Beide landgoederen voldoen aan de andere voorwaarden voor rangschikking onder de NSW. Maak afspraken met de andere landgoedeigenaar Wil één van beide eigenaren stoppen met de samenwerkrangschikking? Dan vervalt deze voor beide landgoederen. Wij raden u daarom aan om hier vooraf afspraken over te maken. Zet deze ook in een contract. Aanleunrangschikking Grenst uw landgoed aan een ander landgoed dat al onder de NSW is gerangschikt? Dan kunt u misschien aansluiten bij de rangschikking van de buren. We noemen dit een aanleunrangschikking. Dit kan in 2 verschillende situaties. Landgoed tussen 1 en 5 hectare groot Is uw landgoed tussen de 1 en 5 hectare groot? Dan zijn dit de voorwaarden voor een aanleunrangschikking: De landgoederen vormen samen een aaneengesloten gebied van minimaal 5 hectare groot. Tussen beide landgoederen is een nauwe historische band. Bijvoorbeeld doordat ze lang dezelfde eigenaar hadden. Of doordat de eigenaren het beheer al jaren samen doen. U kunt de nauwe band bijvoorbeeld laten zien met gegevens uit historische bronnen, wetenschappelijke literatuur, akten of overeenkomsten. U stuurt dit als bewijs mee met uw aanvraag.  Uw landgoed bestaat voor minimaal 50% uit houtopstanden of natuurterreinen. Een combinatie is ook mogelijk.  Uw landgoed voldoet ook aan de andere voorwaarden voor rangschikking onder de NSW. Landgoed van maximaal 1 hectare groot Bent u erfpachter of vruchtgebruiker van een landgoed van maximaal 1 hectare? En is de eigenaar van het landgoed ernaast ook de hoofdeigenaar (bloot eigenaar) van uw landgoed? Dan kunt u kiezen voor een aanleunrangschikking als u ook voldoet aan deze voorwaarden: De landgoederen vormen samen een aaneengesloten gebied van minimaal 5 hectare groot. Op uw landgoed staat een opstal die gebouwd is vóór 1950. Tussen deze opstal en het andere landgoed is een nauwe historische band. Dit kunt u laten zien met bijvoorbeeld historische bronnen, wetenschappelijke literatuur, akten of overeenkomsten. Uw landgoed voldoet ook aan de andere voorwaarden voor rangschikking onder de NSW. Maak afspraken met de andere landgoedeigenaar Bij een aanleunrangschikking blijft uw landgoed alleen onder de NSW gerangschikt als het andere landgoed dat ook blijft. Volgens de NSW hoeft de andere landgoedeigenaar geen toestemming te geven voor de rangschikking van uw landgoed. Toch raden wij u aan hier wel afspraken over te maken. Zet deze ook in een contract. Historische buitenplaats (of een deel daarvan) Een historische buitenplaats is een landgoed met een tuin of park van vóór 1900. De eerste aanleg hiervan is nog herkenbaar aanwezig. U kunt een buitenplaats, of een deel daarvan, laten rangschikken onder de NSW als deze minimaal 1 hectare groot is.  De buitenplaats of een onderdeel daarvan moet een rijksmonument zijn. Dit onderdeel hoeft niet het hoofdgebouw te zijn. Het kan ook een bijgebouw of een andere opstal zijn die bij de buitenplaats hoort. Het monument is ingeschreven in het Rijksmonumentenregister. Houtopstanden of natuurterreinen Er moeten genoeg houtopstanden of natuurterreinen op uw landgoed zijn. Hoeveel dit is, hangt af van de soort rangschikking waar u onder valt. In de tabel hieronder ziet u in percentages hoeveel dit minimaal moet zijn. Hoeveel houtopstanden of natuurterreinen op uw landgoed Soort NSW-rangschikking Minimaal percentage houtopstanden of natuurterreinen Zelfstandig landgoed 30% Samenwerkrangschikking 50% Aanleunrangschikking  (tussen de 1 en 5 hectare) 50% Aanleunrangschikking  (1 hectare of minder) Geen minimaal percentage Historische buitenplaats  (of een deel daarvan) Geen minimaal percentage, behalve als de buitenplaats in zijn geheel 5 hectare of groter is. Dan is het 30%. Als u niet genoeg houtopstanden of natuurterreinen heeft Is de hoeveelheid houtopstanden of natuurterreinen op uw landgoed nu nog niet genoeg? Dan kunt u misschien toch al een NSW-rangschikking aanvragen. U stuurt dan een Plan voor beplanting mee met uw aanvraag. Hierin laat u zien hoe u ervoor zorgt dat u binnen 3 jaar genoeg houtopstanden (bos) heeft geplant.  Het format voor het Plan voor beplanting vindt u op Natuurschoonwet 1928 (NSW): Rangschikking aanvragen. Meer informatie hierover vindt u op die pagina in de brochure Rangschikking als landgoed – Werkboek. Gebouwen op uw landgoed U kunt een gebouw (opstal) op uw landgoed soms ook laten rangschikken onder de NSW. U krijgt dan mogelijk ook belastingvoordelen voor dit gebouw. Is uw landgoed minimaal 5 hectare groot? Dan kunt u deze gebouwen laten rangschikken: Een gebouw dat vóór 1950 is gebouwd en zijn originele karakter nog heeft. Een gebouw dat nuttig is voor het in stand houden van het landgoed. Het gebouw is dus grotendeels (voor 50% of meer) in gebruik voor het directe beheer en onderhoud van het landgoed. Heeft het gebouw een negatieve invloed op het natuurschoon? Dan moet u het gebouw minder zichtbaar maken door bomen en struiken.  Een gebouw dat past bij het karakter van het landgoed (1 hoofdgebouw per 5 hectare groot). Samenwerkrangschikking, aanleunrangschikking of buitenplaats Bij een samenwerkrangschikking, aanleunrangschikking of historische buitenplaats kunt u deze gebouwen laten rangschikken: Een gebouw dat een rijksmonument is.  Een gebouw dat vóór 1950 is gebouwd en zijn originele karakter nog heeft. Tussen de opstal en het landgoed is een nauwe hist